Cara Mudah Kenal Ikan Guna Formalin, Nampak Segar Tapi Bahaya Kesihatan

Formalin adalah sejenis bahan kimia berasaskan formaldehid yang sering digunakan dalam bidang perubatan dan industri. Namun, ada segelintir pihak tidak bertanggungjawab yang menggunakannya sebagai bahan pengawet ikan supaya kelihatan segar lebih lama. Amalan ini sangat berbahaya kerana formalin boleh mendatangkan risiko kesihatan serius jika dimakan oleh manusia.

Apa Itu Formalin?

Formalin ialah larutan formaldehid yang dicampur dengan air, biasanya digunakan untuk tujuan pengawetan sampel makmal atau mayat. Ia bukan bahan makanan dan tidak dibenarkan digunakan dalam makanan. Tetapi disebabkan sifatnya yang boleh membuat ikan kelihatan segar walaupun sudah lama ditangkap, ada pembekal yang menyalahgunakan bahan ini.

Kesan Formalin Kepada Kesihatan

  • Kerengsaan pada tekak, hidung dan mata jika terhidu.
  • Masalah penghadaman seperti muntah, sakit perut dan cirit-birit jika termakan.
  • Risiko kerosakan organ dalaman seperti hati dan buah pinggang.
  • Berpotensi menjadi punca kanser jika terdedah dalam jangka masa panjang.

Cara Kenal Pasti Ikan Yang Guna Formalin

Pembekal ikan berpengalaman berkongsi beberapa tip penting untuk pengguna mengesan ikan yang diawet dengan formalin:

  • Bau ikan: Ikan segar biasanya mempunyai bau laut yang semula jadi. Jika ikan tidak berbau langsung atau berbau pelik seperti bahan kimia, itu tanda mencurigakan.
  • Tekstur daging: Ikan yang diawet formalin biasanya terasa lebih keras daripada biasa kerana kesan kimia yang memelihara tisu.
  • Mata ikan: Ikan segar mempunyai mata yang jernih dan sedikit menonjol. Jika mata ikan terlalu jernih berkilat seperti kaca atau nampak tidak semula jadi, ia boleh jadi tanda formalin.
  • Insang: Insang ikan segar berwarna merah cerah. Jika warna insang pucat tetapi ikan masih kelihatan ‘segar’, ini mungkin kerana pengawetan formalin.
  • Tahan lama: Ikan yang diawet formalin tidak cepat busuk walaupun disimpan pada suhu bilik. Jika ikan kelihatan segar berhari-hari tanpa peti sejuk, ia patut diragui.

Tip Memilih Ikan Segar Tanpa Formalin

  • Beli di pasar basah atau pembekal yang dipercayai.
  • Pilih ikan yang mempunyai insang merah segar dan bau laut semula jadi.
  • Cuba tekan daging ikan – jika ia anjal dan kembali ke bentuk asal, ikan itu segar.
  • Elakkan ikan yang nampak terlalu ‘cantik’ atau tahan lama luar biasa.
  • Gunakan kaedah pemeriksaan sederhana – rendam ikan dalam sedikit air, jika keluar bau kimia kuat, itu tanda mencurigakan.

Langkah Kerajaan & Kesedaran Pengguna

Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) sentiasa melakukan pemeriksaan berkala terhadap bekalan ikan di pasar bagi memastikan ia bebas daripada bahan kimia berbahaya. Sebagai pengguna, kita juga perlu lebih peka dan berhati-hati ketika membeli ikan di pasaran. Jika ada keraguan, laporkan kepada pihak berkuasa untuk tindakan segera.

Penggunaan formalin dalam ikan adalah satu perbuatan berbahaya yang menjejaskan kesihatan pengguna. Dengan mengetahui cara mengesan ikan yang diawet dengan formalin, orang ramai dapat membuat pilihan lebih selamat dan tidak mudah tertipu. Ingat, kesegaran ikan yang asli bukan sahaja pada rupa luarannya, tetapi juga pada bau, tekstur dan warna insangnya.

Cara Uji Kehadiran Formalin Pada Ikan di Rumah

Selain memerhati bau, mata dan insang ikan, ada beberapa cara mudah untuk menguji kehadiran formalin pada ikan:

  • Rendam ikan dalam air: Jika formalin digunakan, air rendaman akan mengeluarkan bau kimia yang tajam.
  • Gunakan kunyit: Potong sedikit isi ikan dan gosok dengan serbuk kunyit. Jika warna kunyit berubah kepada merah kecoklatan, ia berkemungkinan ada kandungan formalin.
  • Test kit formalin: Di pasaran terdapat kit ujian makanan yang boleh digunakan untuk mengesan formalin dengan lebih tepat.

Alternatif Pengawet Selamat

Sebenarnya, tidak perlu menggunakan formalin untuk mengekalkan kesegaran ikan. Beberapa kaedah tradisional dan moden yang selamat adalah:

  • Ais: Cara paling mudah dan berkesan ialah menyimpan ikan dalam ais batu.
  • Peti sejuk beku: Pembekuan pada suhu -18°C mampu mengekalkan kesegaran ikan selama berbulan-bulan tanpa bahan kimia.
  • Garam: Kaedah pengasinan ikan telah digunakan sejak zaman dahulu untuk mengawet ikan secara semula jadi.
  • Pengeringan: Ikan kering adalah salah satu alternatif yang tahan lama tanpa risiko bahan kimia berbahaya.

Peranan Pengguna

Pengguna memainkan peranan penting untuk memastikan pasaran bebas daripada ikan yang diawet formalin. Antara langkah yang boleh diambil:

  • Beli ikan dari peniaga yang dipercayai dan mempunyai reputasi baik.
  • Elakkan membeli ikan yang nampak terlalu ‘sempurna’ atau segar luar biasa.
  • Laporkan kepada pihak berkuasa jika mengesyaki penjual menggunakan bahan pengawet berbahaya.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *